Gebelikte besin öğeleri

Kategori - ( )

Gebelik süresinde, gebenin beslenmesine uygulanacak enerji eklemeleri, kadının gebelik öncesi kilosuna göre yapılmalıdır. Gebelik öncesi boy ve kilosu normal değerlerde olan bir kadının ilk 3 ay normal enerji gereksinimine, 150 cal, 4-9 aylarında ise 300 cal eklenmelidir.

Gebelik öncesi kadın normal değerlerinin üstünde ise enerji eklenmesine gerek olmadığı için ekleme yapılmaz. Bazı durumlarda aşırı şişman kadınların gebeliklerinin ilk üç ayında düşük enerjili diyetler verilirken dört aydan sonra enerji kısıtlaması yapılmamalıdır. Enerji azaltmak gerekse bile günlük 1200 kalori ( cal ) 1500'den az olmamalıdır.

Gebelik öncesinde kadının kilosu normal değerlerin çok altında ise ilk üç ay 250 cal, dört aydan sonra 300 cal, eklenebilir. Gebelikte ağırlık artışının her ay kontrol edilmesinin önemi büyüktür. Kilosu normal değerlerde olan bir kadının, gebeliğinin ilk 3 ayında her ay 1 kg daha sonra 1,5 , 2 kg ağırlık kazanması normal kabul edilmektedir. Gebelik süresince 9 veya 13 kg artış yeterlidir. Gebelikten önce kilosu normal değerlerin altında olan bir kadın biraz daha fazla kilo alabileceği gibi, kilolu kadınlar bir, bir buçuk kilo eksik kiloda kalabilirler. Gebelik süresince 9 ve 1 kg artışın altında veya üzerinde bir durum gözlenirse bebeğin, sağlık durumu uzman doktorlar tarafından dikkatle izlenmeli ve kontrol altında tutulmalıdır. Gebelikte sadece fazla enerji değil protein, demir, kalsiyum ve vitaminlerin alımında da artışlar gerekmektedir.

Gebeler için gerekli günlük enerji ve besin öğeleri miktarı

Normalde Gebelikte

Enerji ( Kalori ) 2000-3000 2200-3200
Protein ( Gram ) 55-65 75-85
Demir ( Miligram ) 15-24 35-44
Kalsiyum ( Miligram ) 500 1000
A vitamini 5000 6000
Tiamin ( miligram ) 0,8-0,9 0,9-0,10
Riboflamin ( mg ) 1,2-,13 1,4-1,5
Niasin ( mg ) 13,2-15,2 14,2-16,2
C vitamini ( mg ) 50 80

Beslenmede başlıca ana gıda maddeleri ve ortak özelliklerine göre gruplandırılması Ekmek ;

Beyaz ekmek esmer ekmek, kepek ekmeği, çavdar ekmeği, yulaf ekmeği, arpa ekmeği ( 1 dilimi 20-30 gram'dır. 60 cal verir. )

Tahıldan yapılanlara örnek vericek olursak ;

Buğday, mısır, yulaf, arpa, soya fasülyesi, pirinç, çavdar ( unlarının 100 gramı 300 ile 350 cal verir.)

Yağlardan örnek ;

Tereyağı, iç yağı, margarin, bitkisel yağlar, ceviz, fıstık vb yağları ( 0 gramı ortalama 360 cal (kalori) verir.

Gebelik süresince anne yetersiz ve dengesiz beslenir gereken enerjiyi alamazsa ;

Anne gerekli enerjiyi alamadığı için zayıflar ve yedek depolardaki besin öğelerini kullanır. Vücutta denge bozulur. Anne ve çocuk sağlığı tehlikeye girer. Anne dengesiz beslenir ve gereken demiri alamazsa annede demir eksikliği anemisi gözlenir. Bebekte bu durumdan etkilenir. Yeterince protein alamayan ve tek taraflı olarak sadece karbonhidratlarla beslenen annenin bacakları ve göz kapakları şişer ve ödem oluşur. Bir kadın hamileliği sırasında fiziksel yapısına göre ortalama 9 ila 13 kg arasında kilo almalıdır.

Gebeliğin ilk 3-4 ayına kadar sabit kalan ağırlık bundan sonra, artmaya başlar. Haftada ortalama 350-400 gram artış gözlenir. Alınan kiloların yaklaşık olarak 3300 gramını fetüs, 1 kilosu plasenta 970 gramını uterus ve 400 gramınıda memeler oluşturur. Aşırı miktarda alınan kilonun anne ve çocuk için yaratabileceği sakıncaları sıralayacak olursak, Bunlar ;

Stres artar, kan basıncı yükselir dolayısıyla plasenta fonksiyonları güçleşir buda çocuğun erken ya da eksik kiloyla doğmasına neden olabilir. Anne şişmanladıkça kaslar doğal yapılarını ve esnekliklerini kaybederler buda doğumu güçleştirir. Gebelikte alınan kiloları vermek her zaman o kadar kolay olmaz. Gebelikte yetersiz alınan A vitamini vücut direncinin düşmesine ve gebenin kolayca hastalanması ile geç iyileşmesine neden olur. Ayrıca A vitaminin fazla alınmasıda fetüste konjenital bozuklukların nedenidir. Kalsiyum ve D vitamini eksikliğinde ise kemiklerden kalsiyum çözülür ve kemik erimesi başlar.

Anne ölümleri oluşabilir. Beslenme yetersizliği ile mental gelişim etkilenebilir. Ölü doğum, prematüre doğum, özürlü bebek doğumu gözlenebilir. İyon yetersizliği karakter yapısında olumsuzluklar bulunan çocukların doğmasına neden olabilir.