Beslenme programı

Kategori - ( )

Türlerine göre vücutta çeşitli görevleri olan besinlerin, vücuda yeterli ve dengeli bir şekilde alınması, beslenme kurallarına uygun bir şekilde hazırlanması, beslenme programlarının ilk ve en önemli aşamasıdır.

Beslenme programlarında yer alacak gıda maddeleri seçilirken öncelikle içerdikleri besin öğeleri düşünülmeli ve beş gruba toplanan gıda maddelerinin her biri, programa dahil edilmelidir. Normal ağırlıkta ve normal faliyette gebeler için günlük gerekli yiyecekler ve miktarları ;

1.grup : Et ve benzerleri : Her çeşit et, balık, nohut mercimek vb. ile yumurta bu grupta yerini alır.

2 yumurta = 1 porsiyon et veya kuru baklagil yemeği
2 etli sebze yemeği = 1 porsiyon

2.grup : Süt ve ürünleri : 1 büyük su bardağı süt, 35 gram peynir, ( 1 kibrit kutusu kadar ) ve 200 gram yoğurt ile günlük gereksinim tamamlanabilir.

1 günlük kalori ihtiyacının sağlanması ( ortalama 2000- 2500 kalori )

3.grup Sebzeler ve meyveler : Tüm taze sebze ve meyvelerden seçilerek günde en az 4-5 kez tüketilmelidir.

4.grup : Ekmek ve tahılları : Ekmek, tahıllar, pirinç, makarna vb. bütün buğday ürünlerinden seçim yapılarak günde en az 5-6 kez tüketilmelidir. 5 dilim ekmek, 1-2 porsiyon diğerlerinden seçilebilir.

5.grup : Yağlar ve şekerli yiyecekler : Yarısı bitkisel sıvı yağlar ve zeytin yağı olmak üzere yemeklerin içinde her gün 2-3 yemek kaşığı kadar yağ tüketimi yeterlidir.

Şeker yerine tatlı olarak pekmez ve bal tercih edilebilir. Kurutulmuş meyveler ve bunlardan yapılan hoşaf kompostolar ile tahin helvası da yararlıdır. Gebelikte en önemli konu, artan kalsiyum ve demir gereksiniminin karşılanmasıdır. Bu iki mineral doğal besinlerden sağlandığında genellikle artan enerji, protein ve B vitaminleri de kendiliğinden sağlanır. A ve C vitaminleri de yeşil yapraklı sebzeler ve meyvelerden alınabilir.

Gebelikte artan demir gereksiniminin en iyi sağlandığı besinler et, çok iyi pişirilmiş karaciğer ve dalak, yumurta, pekmez, tahin, kuru meyveler, kuru baklagiller, ve mercimektir. Bugünün ekonomik koşullarında et alımı güç olabilir. Gebe kadın et yerine daha ucuz olan yumurta, mercimek, nohut, pekmez ve kuru meyveler gibi besinlerden bütçesine uygun olanları seçip yiyerek demir gereksinimini karşılayabilir. Gebelik döneminde Hemoglobin düzeyi 11 gr / 100ml'nin altına düşmeden, ek demir preparatlarının kullanılmasına gerek yoktur.

( Ca ) kalsiyumun en iyi kaynakları ise et, süt yoğurt, peynir, çökelek, kuru meyveler ve kuru baklagillerdir. Eğer gebe kadın günde 1 su bardağı süt, 1 kase yoğurt ve 1 kibrit kutusu kadar peynir ve 2 kaşık çökelek tüketirse günlük kalsiyum gereksinimini karşılamış olur. Süt ve ürünleri aynı zamanda büyüme ve gelişme için özellikle kemik ve diş gelişiminde gerekli besin kaynaklarıdır.

( A. C Vitamini ) A ve C vitaminleri ise seze ve meyvelerde bol bulunmaktadır. Kışın yenilen havuç, portakal, asma yaprağı, ıspanak, semizotu, tere, lahana yazın yenilen kayısı, madımak, pancar, ebegümeci, biber A ve C vitaminlerinden çok zengin yiyeceklerdir. C vitamini aynı zamanda demir emilimini arttırıcıdır. Demirden çok yetersiz olan ekmek, bulgur, pirinç gibi yiyeceklerle birlikte yenilen C vitaminli yiyecekler demir emilimini 2 kat arttırmaktadır. Gebe kadın ülkemizde bol olan C vitamini kaynaklarından mevsimine göre seçerek hem C vitamini gereksimini karşılaşmış, hem de aldığı demirin emiliminin artmasını sağlamış olur.

Gebelikte oluşan çeşitli fizyolojik değişiklikler sonucu iştah azalması, sindirim sistemi bozuklukları, kusma ve öğürme ile kabızlık gebe kadının beslenmesini güçleştirir. Bulantı ve kusma şikayeti olan gebeler sabahları ekmek, peynir gibi kuru yiyecekler yemeli, sık sık azar azar beslenmeli, yemek yerken fazla su içmemelidir. Gebelikte görülen kabızlığı önlemek için yemeklerden bol posalı, yeşil yapraklı sebzeler ve meyveler yenilmelidir. Gebe kadının sabahları uyandığında aç karnına 1 bardak ılık su, kayısı veya erik marmelatı, komposto, şekerli ılık süt ve ıhlamur gibi içecekler alması yararlı olabilir. Ayrıca hergün sabahları mutlaka aynı saatte tuvalete gitmeyi alışkanlık haline getirmelidir.

Gebelikte A - D - E- K vitaminlerinin en iyi sağlandığı gıdalar ; Bu vitaminler yağda eridikleri için en çok yağlarda ve hayvansal gıdalardan et, süt ve türevlerinde bulunur.