İnek sütü ve bileşimi

Kategori - ( )

Süt insan neslinin çoğalması için başta gelen temel bir besindir. İnsan besini olarak tüketilen süt miktarı her ülkede aynı değildir.

Anne sütü yerine inek sütünün kullanımı bir çok komplikasyonu da beraberinde getirebilir. İnek sütü allerjeniktir. İçinde az miktarda bulunan Fe'in emilim oranı %5 ile 10 oranında olduğundan çok düşüktür. Özellikle ilk yıl içinde bağırsaklarda gizli kanamaya neden oldğundan, inek sütü ile beslenen süt çocuğunda anemi gelişmektedir.

İnek sütünde kalsiyum ve potasyum oranı anne sütüne göre düşüktür. Buna bağlı olarak hayatın ilk aylarında sulandırılmamış inek sütü ile beslenen çocukta kanda düşük kalsiyum bağlı tetani gelişebilir. İnek sütü içinde eriyik olarak, süt çocuğuna göre yüksek oranda bulunan protein ve minerallerin gereksinim dışı, artan bölümü, metabolize edilerek, böbrekler yolu ile atılmak zorundadır. Henü ilkel olan renal ( böbrek ) fonksiyonlar, bu yükü taşıyamazlar. Her bakımdan sağlıklı olmalarına rağmen %75 ile 85 oranlarına kadar süt çocuğunun kan ürelerinin % 40 mg. kadar olduğu saptanmıştır. Kan üresi ister yüksek olsun ister olmasın bu çocuklar beklenmedik zamanda ölmektedir.

Sulandırılmamış, yoğunluğu fazla inek sütü ile beslenen süt çocukları, kanlarında yükselen üre nedeniyle susuzluk duyar ve ağlarlar. Anneleri açlık nedeniyle ağladıklarını düşünerek her ağladıklarında süt verir. Bunun sonunda bilmeden süt çocuklarının kanlarında üre yükselir ve hayati tehlike ortaya çıkar. Bu nedenle anne sütü yoksa ilk 3 ay içindeki bebekler belli oranlarda sulandırılmış inek sütü ile beslenmelidir.

İnek sütünde su, protein, karbonhidrat, mineraller ve vitaminler bulunmaktadır. Sütün ortalama %83,3'ü su, %3.5'i yağ, %3,4'ü protein, % 0,7 'si kül (madenler) ve %5'i'de karbonhidratlardan oluşmaktadır.

Sütün bileşimi hayvanın cinsine, mevsimlere, ve beslenme şekline göre bir derece değişiklikler gösterebilir. Havan sütlerinin proteinlerinin % 85 kadarı kazein, geri kalanı laktalbumin ve laktoglobulindir. Sütteki yağın üçte ikisi doymuş, kalanı doymamış ve yağ asitlerinden oluşur. Hayvanın beslenmesine göre yağ asitlerinin oranının da değiştiği gözlenmiştir. Yağ içinde A vitamini aktivitesini taşıyan retinal ve karoten ile fosfolipitler bulunur.

Madenlerden sütte en çok kalsiyum en az da demir bulunur. Sütün karbonhidratı lattozdur. Sütte B vitaminlerinin hepsi çeşitli miktarlarda bulunur.