Emziklilik döneminde enerji ve besin ihtiyaçları

Kategori - Bebeklerde beslenme ( bebeklerde beslenme, bebeklerin beslenmesi, bebeğin beslenmesi )

Süt salgılamaları nedeniyle emzikli kadınların, gebelikte önce normal durumdaki enerji gereksinimlerinden daha fazla enerji, protein, vitamin ve minerallerden alması gerekir. Çünkü emziklilik dönemindeki kadının süt üretmesi için fazla enerjiye ihtiyacı vardır. Bu enerjinin önemli bir bölümü süt enerjisine dönüşmekte, kalan az miktarı da vücut dokuları tarafından kullanılmaktadır.

Normal bir annenin süt üretiminden önce 2100 kalori harcadığı ve süt yapımı ve emzirme sonucu 2600 kalorilik enerji tükettiği ve günde 38 gram zayıfladığı kabul edilmektedir. Emzikli annenin beslenme ile elde ettiği enerjinin % 81 oranında süt enerjisine dönüştüğünü kabul edersek süt veren anne bu açığı kapamak için emziklilik döneminde 500-600 kalorilik ek enerji sağlayacak besin almalıdır.

Anne sütünün yeterli olup olmadığının anlaşılması, çocuğun büyüme ve gelişme oranı gözlenerek değerlendirilebilir. Örneğin ; Bebeğin 6 ayda doğum kilosunun iki katına 12 ayda üç katına çıkması kolay ve pratik bir gözlem olarak, anne sütünün yeterli olduğunu açıklamaktadır.Anne sütü normal bir gelişim gösterek bebek için 6 aya kadar tek başına yeterli enerjiyi, proteinleri, mineralleri, vitaminleri ve suyu sağlayabilir. Ancak 6 aydan sonra anne sütü tek başına bebeğin gereksinimini sağlayacak durumda değildir. Altı aydan sonra anne sütüne ek olarak gerekli gıdalar verilmeye başlanmalıdır.

Aksi halde bebeğin büyüme ve gelişme hızı yavaşlamaya başlar. O halde anne sütü alan ve gelişim çizgisi hep yükselen bebeğe anne sütü yeterli iken 5. ve 6. aylarında gelişim çizgisinde duraklama ya da düşme gözlenmesi ek besin ihtiyacının karşılanması gerektiğini gösterir.

6 aya kadar sadece anne sütü ile beslenen bir bebek 6 ayın sonunda 6 kg ye ulaşır. Altı aya kadar sadece sütü alan fakat gelişemeyen bebek ise 3 kg olabilir, gözlemlenebilir.

Gebe ve emzikli kadınlar için önerilen günlük enerji vesin öğelerini inceyelecek olursak ( Sağlık bakanlığı verilerine göre )

Enerji ve besin öğeleri Normal kadın Emziklilik ek Gebelik ek
Enerji kalori 2000-2100 Hiç-350 600-800
Protein- g 55-65 15-20 25
Demir - mg 500 500 500
Vitamin A.I.U 5000 - 1000-3000
Tiamin - mg 0.8-0.9 0.15 0.4
Niasin - mg 1.2-1.3 0.25 0.4
Vitamin C - mg 13.2-15.2 1.5 5.4

Gebelik süresince annenin toplam 9-13 kg arasında bir kilo artışı olması çok normaldir. Buna rağmen gebelikten önce anne adayı normal ölçülerin üzerinde ( şişman ) ise daha az kilo alabilir. Tüm gebelik süresinde ( 40 hafta ) 9kg altında bir artış gösteren anne adaylarının bebeklerinin sağlık durumu bozulabilir. Gebelikte sadece fazla enerji veren gıdaların alınması da yeterli değildir. Enerji yanında protein, demir, kalsiyum ve vitaminlerinde yeterince alınması gerekir. Emzikli anne ek olarak alması gerekli enerji ve besin öğelerini beslenme ile alamazsa kendi vücudundan harcar. Bunun sonucunda ise kendi sağlığı bozulur. Bu nedenle emziren anne kendi ihtiyacını karşılamanın yanısıra ek olarak gerekli enerji, protein ve kalsiyumdan zengin gıdalarla beslenmelidir.

Protein : Normal süresini tamamlayan fetüsün ortalama 925 gram kadar protein biriktirdiği sanılmaktadır. Buna göre ilk 3 aylık dönemde günde 1.8 g 2.dönemde 4.8 3.dönemde ise 6.1 gram kadar protein, fetüsün büyümesi için anneden çekilmektedir. Değişik durumlar ( proteinin kullanılması, kadının büyüme çağında olması vb.) düşünülerek gebe kadına, günlük protein gereksimine ek olarak 20 gram protein önerilir.

Demir : Tahminlere göre, fetüs normal olarak 300 mg kadar demir depo etmekte, 200 mg anne bedeninde kalmakta, 540 mg dölün büyümesi ve doğum için harcanmaktadır. Buna göre, normal bir gebelik ortalama 1040 mg civarında ek demir emilmesi gerekmektedir. Diyetteki demrin emilim oranının gebelikte arttığı ( % 20 ) düşünülürse kadının kendi günlük gereksinimine ek olarak 15-20 mg demir alması sağlık verilebilir. Yine gebelik başlangıcında kadının demir depoları yeterli ise eklenecek miktar az, yetersizse çoktu döneminde beslenmer.

Kalsiyum : Normal dölün ortalama 30 g kadar kalsiyum depo ettiği hesaplanmıştır. Bunu karşılamak için, gebe kadının kendi gereksinimine ek olarak 50 mg kalsiyum alması önerilir. Gebelikten dolayı metabolizmada yardımcı olan diğer vitamin ve minerallere gereksinim de artmıştır.