Malnütrüsyonun önlenmesi

Kategori - ( )

Protein ve enerji malnütrüsyonun önlenmesi, çocuk beslenme durumu büyük ölçüde gebelik ve emziklili süresince annenin yeterli ve dengeli beslenmesine bağlıdır. Bu yüzden doğum sonrası anneye beslenme eğitimi verilmesi, malnütrüsyonlu çocuğu tedavi etmekte daha başarılı ve mali yükü daha az olan bir yöntemdir.

Doğumdan sonra anne sütü, bebek için temel gıdayı oluşturmalı, gerekmedikçe 4-6 aya kadar ek besinlere başlanmamalıdır. Ailenin gelirine göre hangi besinleri sağlayabileceği öğrenilerek, bu aylardan itibaren ek besinler verilmelidir. Çocuk doymadığı zaman anne sütüne sadece, nişasta ve şekerli su ile yapılan mamaların lenmesi ve inek sütü ile diğer çocuk mamalarının temizlik kurallarına uymadan hazırlanması sonucu gelişen ishaller, ülkemizde ilk yaş içinde gelişen PEM'nun önemli nedenleridir.

Enfeksyonlarla karşılıklı etkileşim içinde olduğundan, çevre sağlığını düzeltmek, aşılamaları etkin olarak uygulamak, malnütrüsyonu geniş çapta önleme koşullarını oluşturur.

Malnütrüsyonda tedavi ; Başta protein ve kalori, adım adım artılarak eksikliklerinin tamamlanmasına çalışırken beraberinde, tüm mineral, vitamin ve eser elemenler eksiklikleri giderilmelidir. Hafif ve orta derecede malnütrüsyonlu hastalar evde başarıyla tedavi edilebilirler. Ancak aileye gerekli eğitimin verilmesi, uygun aralıklarla çocuğun tedavi edilmesi şarttır. Tedavinin ana ilkesi, yeterl miktarda olması gereken ağırlığa göre protein ve enerjinin verilmesine dayanır. İnek sütü, özelikle anne sütünden yeni ayrılmış malnütrüsyonlu çocuğun yüksek değerle protein kaynağı olarak en kolay alabileceği gıdalardan biridir. Ayrıca temini kolay olan tahıllardan içine süt, yoğurt, kıyma ve yumurta konarak hazırlanan un ve bulgur çorbaları ile enerjinin yanında protein gereksinimi de ucuz şekilde karşılanabilir. İshal duumu mevcutsa ishalde beslenme de dikkat edilecek noktalara aynen uyulur. Çocuğun yaşına göre yemesi gereken ek yiyeceklerin verilmesi öğütlenir. Aİlenin ekonomik durumu et, süt, yumurta gibi yiyecekleri almaya elverişli olsa dahi aşağıda verilen besleyici karışımların hazırlanması anneye gösterilerek anlatılır.

Bu karışımlardan bazıları şunlardır ;

- 4 - 6 Aylık bebekler için alması gereken günlük en az 500 g süt ya da yoğurda ek olarak günde iki kez, yağsız ve bibersiz pişirilmiş tarhana çorbası, mercimek verilmelidir.

- 7 - 9 Aylık bebekler için, günlük süt ve yoğurda ek olarak, mercimek, tarhana ve diğer taıl çorbalarına yumurta ilava edilir. Mercimekli bulgur pilavı, nohutlu pirinç pilavı ezilerek verilmelidir. Sebze yemeklerine çorba ve pilavlarına yoğurt da eklenmelidir.

- 9 aylık ve daha büyük çocuklara günlük süt ve yoğurda ek olarak tüm etli ya da etsiz yemekleri yoğurtla karıştırarak, bulgur, keşkek ve pirinç gibi tahıl yemekleri, mercimek, nohut, bezelye ve fasülye yemekleri yumurta, tarhana çorbası, tüm meyveler yedirilmelidir.

Marasmus : Süt çocuğu döneminde oluşan marasmusun hikayesinde çoğunlukla, anne sütünün erken kesilmesi ve onun yerine verilen besinlerin nitelik ve nicelik bakımından yetersiz kaldıkları yer alır. Uzun süre yetersiz beslenen, gereksinimlerini karşılayacak kadar enerji alamayan çocuklarda görülür. Bu çocuklar açtır. Çoğu kez hiç anne sütü almamış ya da çocuk erken annesütünden kesilmiştir. Marasmus çok uzun süre yalnızca anne sütü ile beslenen bebeklerde görülür. Böyle bebekler uzun süre hiç ek besin almadan anne sütü ile beslenmişlerdir. Bunu daha önce söylemiştik yine söylüyoruz ; Anne sütü 6. aydan sonra tek başına bebeklerin yeterince büyümesini sağlayamaz, ek besinlere geçilmelidir.

Belirtileri ; Yüzlerde buruşukluk, ihtiyat görünümündedir. Vücut derisi buruşuk ve kurudur. Vücuttaki tüm yağlar erimiştir. Genellikle huzursuz ve uykusuzdur. Sık sık hastalanır. Zatüre, ishal vb. 6- 18 aylık çocuklarda daha çok rastlanır. Hücre dışı sıvı fazladır. Deri altı yağ dokusu ve kaslar erimiştir. Ödem yoktur. Enfeksiyoz bir ishal olabilir.

Nedenleri ; Protein ve enerji yetersizliği, ( kalori yetersizliği ön planda ), Uzun süre ek besin verilmeden yalnız anne sütü ile beslenme vb.